Raport specjalny - Bliski Wschód konflikty
W Tunezji odbyły się demokratyczne wybory, powstał rząd, wybrano prezydenta, a konstytuanta pracuje nad nową ustawą zasadniczą. W Egipcie wybory się rozpoczęły, ale armia poczyna sobie, jak dawniej, albo jeszcze brutalniej. Syryjczycy giną masowo – mało kto się nimi interesuje. O trzech ścieżkach arabskiej rewolucji.
czytaj więcej 
Redakcja MojeOpinie.pl przygotowała obszerny materiał - wywiad z osobami zajmującymi się zagadnieniami bliskowschodnimi. Na temat wydarzeń w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie rozmawiają Bartłomiej Bartoszek, Piotr Woyke oraz Michał Lipa. Podsumowuje dr Katarzyna Górak-Sosnowska.
czytaj więcej
„Egipt i Iran są płucami Bliskiego Wschodu i nie mogą bez siebie oddychać”. Tym optymistycznym i zaskakującym stwierdzeniem jeden z irańskich urzędników scharakteryzował relacje egipsko - irańskie w październiku 2010 r.[1]. Jednak kontakty te nie układały się przez ostatnie trzydzieści lat tak wzorowo, jak widział to Shahbaz Yazdani.
czytaj więcej
We wtorek, 25 października 2011 r., ciało pułkownika Muammara bin Mohammada bin Abdussalama bin Humajda bin Abu Manjara bin Humajda bin Najila al-Fuhsi Kaddafiego1, spoczęło w bezimiennym grobie gdzieś na libijskiej pustyni. W ten sposób zakończył się okres rządów, które częściej przerażały, niż śmieszyły świat.
czytaj więcej
Walki w Jemenie nie ustają. Siły prezydenta Alego Abdullaha Saleha, który miesiąc temu powrócił z kilkumiesięcznego leczenia w Arabii Saudyjskiej, wciąż walczą z buntownikami. W tegorocznym powstaniu zginęło już grubo ponad półtora tysiąca osób.
czytaj więcej
Opublikowany w ostatnim tygodniu raport Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) jest jednoznaczny w kwestii, która wywołuje ogromne napięcie na całym Bliskim Wschodzie i w USA. Iran przez ostatnie lata pracował nad rozwojem broni nuklearnej, pomimo zapewnień, że będzie wykorzystywać niebezpieczne technologie wyłącznie w celach cywilnych.
czytaj więcej
Egipt wrze... Im bliżej do rozpoczęcia pierwszej tury wyborów do Zgromadzenia Ludowego wyznaczonych na 28 listopada br., tym atmosfera w kraju robi się coraz bardziej napięta. Znad Nilu płyną niepokojące międzynarodowych obserwatorów informacje o gwałtownych protestach przeciwko rządom Najwyższej Rady Sił Zbrojnych.
czytaj więcej
25 stycznia 2011 roku Egipt narodził się na nowo. Niezależnie od politycznych skutków masowego buntu przeciwko prezydentowi Husniemu Mubarakowi i rządom jego wierchuszki, już dziś wiemy, że nad Nilem trwa rewolucja. Nie tylko polityczna, ale również mentalna. Egipcjanie – po latach zniewolenia – powiedzieli khalas (koniec), przestali się bać i powstali przeciwko znienawidzonemu reżimowi, który dobrze postrzegany był tylko na Zachodzie. Tam...
czytaj więcej
Fala rewolucji, jaka rozlała się po Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej zaskoczyła wszystkich międzynarodowych graczy. Szczególnie Stany Zjednoczone, które dotychczas rozstawiały w tym regionie pionki zgodnie z własnymi interesami. Co dalej z Pax Americana w świecie muzułmańskim? Jakie będą implikacje dla Izraela? Spróbujmy pokusić się o ocenę sytuacji z globalnego punktu widzenia.
czytaj więcej
„Trzeba być człowiekiem, a nie śmieciem (…) trzeba mieć odwagę przeciwstawić się złu” - uczy swojego młodszego brata główny bohater książki Bracia Lwie Serce Astrid Lindgren. Co mają wspólnego słowa nakreślone przez szwedzką pisarkę przed prawie 40-laty z aktualną sytuacją na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej. Na pierwszy rzut oka absolutnie nic. Gdy przyjrzymy się bliżej historii 26-letniego Tunezyjczyka, który wprawił w ruch...
czytaj więcej
Muammar al Kaddafi, znany szerzej jako Pułkownik Kaddafi zdążył przez przeszło czterdzieści lat rządów przyzwyczaić nas do ekscentryczności. Pomimo wielu grzechów na sumieniu, jego barokowe pomysły jak mieszkanie podczas podróży zagranicznych w ozdobnym namiocie, postulat dokonania rozbioru Szwajcarii czy wynajęcie kilkuset modelek na prozelicki wykład o islamie budziły uśmiech politowania.
czytaj więcej
Ktoś kiedyś powiedział, że trudno jest snuć prognozy – zwłaszcza, jeśli dotyczą przyszłości. Pokuśmy się jednak o zastanowienie się nad tym, jak będzie wyglądać Bliski Wschód za czterdzieści lat, wkrótce po setnej rocznicy powstania Izraela. Czy takie obchody będą mieć w ogóle miejsce? Czy Palestyńczycy wciąż będą wspominać Naqbę (Katastrofę), czyli dzień upamiętniających ich wygnanie? A może przyćmi je inne święto – Dzień...
czytaj więcej
Po Tunezji i Egipcie przyszła kolej na Libię – tajemnicze państwo od ponad czterdziestu lat rządzone przez ekscentrycznego Muammara Kaddafiego. Tam przybrało to jednak dużo bardziej brutalny obrót. Już można mówić o wojnie domowej. Przeciwnicy dyktatora odbili Bengazi oraz inne libijskie miasta (zwłaszcza na wschodzie kraju). Wciąż trwają walki o Trypolis. W trakcie dziesięciodniowych starć zginęło od siedmiuset do dwóch tysięcy osób (dane...
czytaj więcej
Secesja południowego Sudanu i rychłe ogłoszenie przez ten autonomiczny region pełnej niepodległości – planowane na 9 lipca bieżącego roku – są istną bombą rozważań geopolitycznych. Pomimo dekad dekolonizacji i tworzenia się na owych terenach niepodległych państw, Afryka nadal pozostaje przedmiotem zainteresowania państw zewnętrznych na czele z wielkimi mocarstwami. Sytuacja w Sudanie od dawna była przedmiotem mniej lub bardziej zakulisowych...
czytaj więcej
„Trzeba być człowiekiem, a nie śmieciem (…) trzeba mieć odwagę przeciwstawić się złu” - uczy swojego młodszego brata główny bohater książki Bracia Lwie Serce Astrid Lindgren. Co mają wspólnego słowa nakreślone przez szwedzką pisarkę przed prawie 40-laty z aktualną sytuacją na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej. Na pierwszy rzut oka absolutnie nic. Gdy przyjrzymy się bliżej historii 26-letniego Tunezyjczyka, który wprawił w ruch...
czytaj więcej
Niepodległa dopiero od ponad pięćdziesięciu lat Tunezja, nie jest w materii historii swej niepodległości wyjątkiem w Afryce. Raczej regułą. I regułą w tym regionie świata jest także i to, że od ponad pół wieku kraj ten miał dopiero dwóch prezydentów. Czy ten drugi, więc obecny, Zine el-Abidine Ben Ali przeszedł właśnie do historii? Wszystko na to wskazuje, skoro ratować musiał się ucieczką do Arabii Saudyjskiej.
czytaj więcej
Turcja zawsze była inna. Jest jednym z niewielu krajów Bliskiego Wschodu, gdzie przyjął się klasyczny przedwojenny nacjonalizm, skutecznie zastępując tradycję monarchiczną i zwalczając islam w jego politycznym wydaniu. Od momentu objęcia władzy przez Kemal Ataturka, kolejne rządy prezentowały radykalny okcydentalizm i władały twardą ręką. Nie wykluczało to istnienia silnego ruchu islamistycznego. Był on trzymany w ryzach przez wojsko, które...
czytaj więcej
W połowie maja 2010 roku udało się nakłonić irańskie władze do przekazania 1200 kilogramów jego nisko wzbogaconego uranu za granicę – w zamian za paliwo do badawczego reaktora w Teheranie. Nie dokonał tego Zachód ani inny czołowy rozgrywający globalnej polityki, lecz Turcja wspólnie z Brazylią, wprawiając w konsternację światowe potęgi, które w kolejnych dniach rozważały wprowadzenie nowych sankcji dla Iranu. Turcja i Brazylia nawołują do...
czytaj więcej
Izrael i Stany Zjednoczone są sojusznikami od kilkudziesięciu lat. Dzisiaj Jerozolima oskarża prezydenta Obamę, że ten zaczyna sprzyjać Palestyńczykom, a Biały Dom zarzuca Izraelczykom, że ich działania blokują postęp w bliskowschodnim procesie pokojowym. Obie strony zapewniają przy tym o niepodważalności sojuszu.
czytaj więcej
Barack Obama niedługo po przeprowadzce do Białego Domu ogłosił, że do 31 sierpnia 2010 roku amerykańskie wojska zakończą misję bojową w Iraku. Ta data jest tuż przed nami, tymczasem Irakijczycy mówią: „Nie jesteśmy jeszcze gotowi”.
czytaj więcej
W Iraku przeprowadzono 7 marca wybory parlamentarny, teraz w całym kraju trwa liczenie głosów. Idzie ono powoli i nie wiadomo kiedy ogłoszone zostaną oficjalne wyniki. Już teraz słychać o nieprawidłowościach przy przeliczaniu głosów, a pod adresem premiera al-Malikiego padają oskarżenia o fałszerstwa. W cieniu tych wydarzeń dziennikarze i politycy zastanawiają się jak będzie wyglądał nowy rząd.
czytaj więcej
Przyzwyczajeni jesteśmy do postrzegania relacji izraelsko-palestyńskich poprzez pryzmat konfliktu bliskowchodniego. Z mediów wyłania się czarno-biały obraz, w którym obie frakcje okopały się na dawno obranych pozycjach i walczą ze sobą tak zaciekle, iż wydaje się, że spokój nastąpić może tylko w przypadku wykrwawienia się którejś ze stron.
czytaj więcej
Izrael robi wszystko, by go krytykowano i ma w tym doprawdy olbrzymią skuteczność. W poniedziałek nad ranem (31 maja) izraelskie wojsko siłą zatrzymało konwój składający się z sześciu statków, który płynął do Strefy Gazy z pomocą humanitarną. Statki znajdowały się na wodach międzynarodowych, co oznacza, że Izrael po raz kolejny złamał międzynarodowe prawo. Skutkiem zatrzymania jest śmierć dziewięciu osób oraz dziesiątki rannych,...
czytaj więcej
Dziś już wyraźnie widać, że amerykańska polityka wobec Bliskiego Wschodu uległa zmianie po objęciu prezydentury przez Baracka Obamę, który ponad rok temu zaczął wspominać o konieczności rozmawiania z umiarkowanymi członkami Hamasu. Od tamtego czasu dochodzi do nieformalnych spotkań na niższym szczeblu między przedstawicielami Stanów Zjednoczonych a liderami tego palestyńskiego ugrupowania (uznawanego przez Waszyngton za terrorystyczne, czyli...
czytaj więcej
Kiedy oczy świata skupiają się na rozbieżnościach izraelsko-amerykańskich, terytoria okupowane, czyli Zachodni Brzeg Jordanu, a także nieokupowana już Strefa Gazy ponownie stają się miejscem starć izraelsko-palestyńskich, w których udział biorą już nie tyle bojownicy Hamasu czy Fatahu, lecz zwykli ludzie. Sytuacja staje się na tyle napięta, iż coraz częściej mówi się o trzeciej intifadzie, czyli powstaniu ludności palestyńskiej przeciwko...
czytaj więcej
Proces umacniania się strategicznej pozycji i znaczenia Islamskiej Republiki Iranu w jej otoczeniu międzynarodowym uległ w ostatnich latach wyraźnemu przyspieszeniu. Iran konsekwentnie i wytrwale buduje status geopolitycznego lidera w regionie, mając nadzieję – i póki co wszelkie realne szanse – na uzyskanie w perspektywie najbliższej dekady pozycji regionalnego mocarstwa o statusie nuklearnym.
czytaj więcej
Po incydencie z „flotyllą wolności” Izrael znalazł się w trudnej sytuacji. Wyrazy potępienia popłynęły na niego z całego świata. Jerozolima pozostała jednak przy swoim twardym stanowisku wobec Palestyńczyków. Zepchnięta do defensywy i zagrożona międzynarodowym ostracyzmem zaczęła jednak łagodzić swoje stanowisko.
czytaj więcej
Ostatnia bojowa brygada amerykańska opuściła Irak w nocy z 18 na 19 sierpnia. Do przyszłego roku w kraju nad Tygrysem i Eufratem pozostanie jeszcze 50000 żołnierzy z USA, ale ich zadaniem będzie głównie logistyka. Czy rozwiązanie, które wybrał prezydent Obama jest słuszne? Już dziś część oponentów uważa, że po opuszczeniu Iraku w kraju wybuchnie wojna domowa, co zostanie skwapliwie wykorzystane przez Syrię i Iran. Trzeba także dodać, że od...
czytaj więcej
Krótko przed końcem 2009 roku Bliskim Wschodem wstrząsnęła wieść najwyższej wagi. Polskie media już tradycyjnie wykazały się w tej kwestii ignorancją i brakiem zainteresowania. Dziwne, biorąc pod uwagę, że będzie to prawdopodobnie najbardziej brzemienne w skutkach, regionalne wydarzenie od czasu inwazji na Irak. Palestyńskie władze we współpracy z Egiptem, Arabią Saudyjską i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi przygotowują deklarację...
czytaj więcej
W tle skomplikowanej batalii dyplomatycznej wokół kwestii irańskiego
programu nuklearnego, przyciągającej uwagę światowej opinii publicznej, trwa
nie mniej zażarta gra o przyszłe geopolityczne ukształtowanie sił w regionie
Zatoki Perskiej, a szerzej – całego Bliskiego Wschodu. Rozgrywka ta toczy się
przede wszystkim między Iranem a Arabią Saudyjską i pozostałymi arabskimi,
sunnickimi krajami regionu. Zarówno dla Teheranu, jak i Rijadu...
czytaj więcej
Samuel P. Huntington już na początku lat 90. w swojej najgłośniejszej książce „Zderzenie cywilizacji” określił Turcję mianem „państwa na rozdrożu”, które znajduje się na pograniczu cywilizacji europejskiej i islamskiej. Na takie określenie Turcja zasłużyła sobie na początku XX wieku. Wtedy to uległa westernizacji i obierając prozachodni kurs zakwestionowała swoją dotychczasową tożsamość. Dziś, być może jesteśmy świadkami...
czytaj więcej
Izrael jest jednym z najwierniejszych sojuszników Stanów Zjednoczonych. Od niemal 60 lat oba kraje łączy strategiczny sojusz. Czy ten okres dobiega teraz końca?
czytaj więcej
Izraelczycy rozpoczęli zakrojone na szeroką skalę manewry wojskowe w rejonie Morza Czerwonego, będące jawnym sygnałem dla Teheranu, że Izrael może w każdej chwili zaatakować elementy irańskiej infrastruktury nuklearnej. W ostatnim czasie przez Kanał Sueski przepłynęło kilka izraelskich statków wojennych oraz okrętów podwodnych wyposażonych w rakiety atomowe. Ponadto, Izrael przeprowadzać ma też wzmożone ćwiczenia militarne w Stanach...
czytaj więcej
Jeden z moich izraelskich znajomych pozwolił sobie złożyć życzenia urodzinowe Stanom Zjednoczonym – z okazji Dnia Niepodległości – dodając przy tym słynne God Bless America. Nie zastanawiając się długo, skomentowałem te słowa, stwierdzając, iż gdyby Amerykanie byli sponsorem mojego kraju, też życzyłbym im wszystkiego najlepszego. Jednak o tym, że Izrael jest największym bliskowschodnim beneficjentem amerykańskiej pomocy wie każde dziecko,...
czytaj więcej
Z profesorem Szewachem Weissem, byłym ambasadorem Izraela w Polsce rozmawia Agnieszka Piasecka
czytaj więcej
Już w najbliższy piątek Irańczycy wybiorą kolejnego, dziesiątego prezydenta. Co prawda ich pole do wyboru zostało mocno ograniczone przez sprawującą faktyczną władzę dwunastoosobową Radę Strażników, niemniej ważne są pewne subtelności. Cechy przyszłego elekta są swego rodzaju przesłanką co do polityki Dżamahiriji w ciągu najbliższych kilku lat. Choć panującego tam ustroju nie można nazwać w pełni demokratycznym, trzeba przyznać, że...
czytaj więcej
Trzeciego stycznia armia izraelska przeszła do realizacji drugiej fazy operacji „Płynny ołów”. Wojska lądowe w asyście helikopterów wkroczyły na teren Strefy Gazy. Celem ofensywy jest zlikwidowanie stanowisk rakietowych na terenie Strefy Gazy oraz zlikwidowanie ekstremistów z Hamasu.
czytaj więcej
Tuż po Bożym Narodzeniu w Strefie Gazy wybuchły walki między wojska Izraela wkroczyły do Strefy Gazy. Świat obiegły wieści, że na Bliskim Wschodzie znowu trwa wojna. Trwa ona tam jednak od momentu powstania państwa izraelskiego i jest przerywana okresami pokoju. Jak pisał Carl von Clausewitz „Na wojnie wszystko jest bardzo proste, ale rzeczy nawet najprostsze są trudne”.
czytaj więcej